Son günlerde günümüzün çok farklı alanlarında intihal konusu gündemde. Gündemden düşmesi de pek kolay değil. Son tanık olduğum iddia ise Buket Uzuner'in son dönem eserlerinin, esin kaynağı olarak Atiye adlı dizide, yazarın izni olmaksızın kullanılması. Dizinin ilk sezonunu izleyen bir izleyici olarak, kendi adıma eğer varsa bile, orjinal eserlerin kötü kullanılmış olduğu, esinin hakkıyla gerçekleştirilemediğidir.. Ayrıca, Outlander adlı dizi de, kendi düşünceme göre, Atiye için ciddi anlamda bir esin kaynağı oluşturmuş durumda. Hatta Outlander dizisinin ilk bölümlerini izlemeye başladığımda, Anadolu kaynaklı bir dizinin çok daha iyi ve zengin bir biçimde işlenebileceği fikri aklımıza gelmişti. Atiye'yi izledikten sonra ise sonuç tam bir hayal kırıklığı oldu.
Etkilenim, esin, kaynak, ilham, izinsiz kullanım, intihal, pligarizim ya da adına her ne denirse densin, önce emeğe saygı duymak gerektiğine inanan birisi olarak, benzeri durumlara karşı kanunlarımızın yeterince yaptırım sağladığını düşünmüyorum. Gerçi Kenan Evren bile, böyle bir dava konusunda, mahkumiyet kararı aldıysa, adaletten şüphe duymamak gerekli, fakat, konu şikayet boyutuna taşınınca, ancak gerçeklerle yüzleşilebiliyor. Kaldı ki hak kaybına uğrayan üretici, eser, fikir, tasarım sahiplerinin, haberi olmaksızın haksızlığa uğraması, esas düşündürücü olan adaletsiz kısımdır. Sanat alanında yaşananlardan seçilmiş örnekler ayrı bir makale konusu olarak ileride ele alınacaktır.
Bahsetmek istediğim ikinci hayal kırıklığı ise, bu blogda daha önce 2012 de yayınladığımız "Geleneksel Çanakkale Seramiği Yorumları: M.Berrin Kayman" adlı kısa yazı ve görüntüye dair. Burada görseli yer alan 3 farklı seramik form, 2003 yılında M.Berrin Kayman tarafından şekillendirilmiştir. Ayrıca çalışmalar halen özel bir koleksiyondadır.
Buraya kadar bir terslik yok. Ne var ki, fotoğrafları tarafımızca çekilmiş olan bu üç at başlı testiye ait görüntü, ne M.Berrin Kayman’ın izni ne de "Seramik Arşivim" Bloguna haber verilmeksizin ve izin alınmaksızın "Sanat Kahvesi Uluslararası Kültür Sanat Dergisi"ndeki bir makalede kullanmıştır.
Bir düzeye kadar, bu da belki kabul edilebilir, neticede yayın ticari bir yayın değildir. Fakat işin ilginci, makalenin kaynakçasında, bu at başlı testilere ait görüntülerin nereden alındığına dair bilgiye de yer verilmeyiş oluşudur.
Böyle olunca da bahsettiğimiz at başlı testiler, yazarın kendisine ait çalışmalar gibi algılanmakta, bu sayede yazar kendine haksız bir prestij elde etmektedir. Makalenin kötü kısmı ise, yazıda izinsiz kullanılan görüntülerin, tahrif edilerek kullanılmasıdır. Bu tahrifat yazar ya da yayıncı tarafından yapılmış olabilir. Fakat her iki durumda da, dergi iç sayfasında belirtilen "İlkelerine Uymaya Söz Vermiştir" ibaresine aykırı bir durum olduğu açıkça görülmektedir. Gerçi bu ilkelerin hangi ilkeler olduğu da açıkça belirtilmemiştir. Yazım ve düzenlemeden kaynaklanan bir hata ile ifadenin eksik yazıldığı ortadadır. Cümlenin başında yer alan kısım ise yanlışlıkla, ya da kasten bir alt satırda "Sanat Kahvesi Dergisi Basın Meslek" ifadesiyle devam etmektedir.
Özetle buradan anlaşılan "Sanat Kahvesi Dergisi Basın Meslek İlkelerine Uymaya Söz Vermiştir" şeklinde düşünülerek verilen söz, yazım hatası nedeniyle anlamsızlaşmış durumdadır. Bu durumdan duyduğumuz rahatsızlığı makalnin yazarı ve derginin İmtiyaz sahibi & Yazı İşleri Müdürü olan yetkiliyle görüşüp, gerekli düzeltmenin yapılarak, bir özür yazısıyla birlikte gelecek sayıda yayınlanması ile sorunun çözümüne yardımcı olmak istediğimizi sözlü olarak bildirmemize rağmen, konu ile ilgili tarafımıza herhangi bir bildirim yapılmamıştır.
Ayrıca yazar ile yapılan görüşme sonrasında da, bizce sorun olduğunu düşündüğümüz, belki de intihal olarak adlandırılabilecek durumun çözümü adına maalesef hiç bir olumlu sonuç alınamamıştır.
Burada kişileri rencide etmemek adına, isim ve fotoğraflar parazitlendirilerek yayınlanmıştır. Umarım en kısa zamanda yapılan bu yanlışlığın düzeltilerek, intihal ve benzeri durumlara imkan verilmesinin önüne geçilmesi adına olumlu bir katkı sunulabilir.
Kaynaklar: Fatih Karagül arşivi
